Handleiding oprichting OR

Voor de oprichting van een ondernemingsraad moet een aantal voorbereidende stappen worden gezet. Zoals een oriŽntatie op het doel en de functie van een ondernemingsraad, het informeren van het personeel en het opstellen van een reglement. Hieronder staan de stappen in een schematisch overzicht. Daarna wordt kort toegelicht wat per stap gedaan moet worden.

Stap 1 OriŽntatie
  • Is een OR verplicht?
  • Hoe groot wordt de OR?
  • Wie stelt de OR in?
Stap 2 Informatie
  • Informeren van het personeel
  • Waarom een OR?
  • Wat is een OR?
  • Wie zitten in de OR?
  • Wat is de taak van een OR?
Stap 3 Voorbereidingscommissie samenstellen  
Stap 4 (Voorlopig) reglement opstellen  

 

Stap 1:   OriŽntatie

Ondernemingsraad verplicht?

Iedere ondernemer met een bedrijf van 50 of meer werknemers is verplicht een ondernemingsraad op te richten en in stand te houden. In een bedrijf met minder dan 50 werknemer kan de ondernemer wel een ondernemingsraad oprichten, maar is dat dus niet verplicht. Er kan ook een PersoneelsVertegenwoordiging (PVT) ingesteld worden. De PVT heeft niet automatisch dezelfde bevoegdheden als de ondernemingsraad.

Hoe groot wordt de ondernemingsraad?

De omvang van de ondernemingsraad is afhankelijk van het aantal werknemers. Wettelijke basisregel is:

Aantal werknemers Aantal OR-zetels
50-100 5
100-200 7
200-400 9
400-600 11
600-1000 13
1000-2000 15
Voor elk volgend duizendtal 2 extra zetels (maximum 25 zetels)

Het is mogelijk van deze basisregel af te wijken. De ondernemingsraad kan in zijn reglement opnemen dat het aantal zetels anders is dan de wettelijke norm. De wet stelt wel als voorwaarde dat de medezeggenschap daardoor beter tot zijn recht moet komen.

Wie stelt de ondernemingsraad in?

De wetgever verplicht de ondernemer een ondernemingsraad in te stellen. Daar kan men de ondernemer op aanspreken. Weigert de werkgever dit, dan kan iedere werknemer de bedrijfscommissie om bemiddeling vragen. Als dit niet tot resultaat leidt, kan de zaak worden voorgelegd aan de kantonrechter.

Opmerking: Indien de ondernemer geen ondernemingsraad wil instellen, dan zal het functioneren van een ondernemingsraad moeizaam gaan verlopen als de instelling afgedwongen wordt middels de bedrijfscommissie en kantonrechter. Voorwaarde voor goed functioneren van medezeggenschap is immers dat ondernemer en personeel achter een instelling staan.

Verder bepaalt de wet dat de ondernemer een voorlopig reglement moet opstellen. Dat voorlopig reglement regelt de verkiezingsprocedure en de werkwijze van de te kiezen ondernemingsraad. Na de verkiezing kan de ondernemingsraad besluiten dit reglement te wijzigen of aan te passen.

 

Stap 2: Informatie

Informeren van het personeel.

Het is belangrijk de werknemers in een bedrijf goed te informeren over het nut en de noodzaak van een ondernemingsraad. Onvoldoende bekendheid resulteert in onvoldoende belangstelling. Met het gevolg dat er zich te weinig kandidaten zullen melden en de belangstelling voor het werk van de ondernemingsraad te gering is.

Waarom een ondernemingsraad?

Met een ondernemingsraad kan de ondernemer op een goede wijze overleggen met het personeel over het reilen en zeilen van de onderneming en daarover adviezen aanvragen. Over arbeidsvoorwaarden moet er zelfs instemming gevraagd worden. Met een ondernemingsraad kan het personeel beter betrokken worden bij het bedrijf en over arbeidsvoorwaarden kan niet eenzijdig beslist worden.

Wat is een ondernemingsraad?

De ondernemingsraad bestaat niet uit een willekeurige groep mensen. Het is een bij wet gekozen personeelsvertegenwoordiging en bestaat geheel uit werknemers. De hoogst-leidinggevende, in de meeste gevallen de directeur, kan geen deel uitmaken van de ondernemingsraad. In de wet is een reeks van rechten, maar ook plichten, voor de ondernemer en ondernemingsraad vastgelegd. Meest kenmerkend is dat de ondernemingsraad een zelfstandig onderdeel van de onderneming is. Dat wil zeggen dat er geen gezagsrelatie bestaat tussen de ondernemingsraad en de ondernemer.

Wie zitten in de ondernemingsraad?

De werknemers in een bedrijf kiezen de ondernemingsraad. De kandidaten komen uit het bedrijf. In de wet staat dat kandidaten ten minste ťťn jaar en kiesgerechtigde werknemers ten minste zes maanden in de onderneming werkzaam moeten zijn. De wet biedt de mogelijk om in het reglement daarvan af te wijken.

Wat is de taak van de ondernemingsraad?

Op de pagina "taken en bevoegdheden van de ondernemingsraad," staan deze vermeld.

 

Stap 3: Voorbereidingscommissie samenstellen

Als voor het eerst een ondernemingsraad wordt ingesteld, moet de ondernemer een voorlopig reglement opstellen dat de werkwijze en de verkiezingsprocedure van de ondernemingsraad regelt. In de meeste gevallen delegeert de ondernemer de uitvoering van deze wettelijke verplichting aan een zogenaamde voorbereidingscommissie. Die kan bestaan uit mensen die hebben aangegeven een ondernemingsraad belangrijk te vinden. Om te voorkomen dat een dergelijke commissie volstrekt geÔsoleerd zijn werk doet, is het aan te bevelen een brede samenstelling na te streven. Omdat de commissie werkzaamheden verricht die tot de verantwoordelijkheid van de ondernemer behoren, is het verstandig afspraken te maken over wat er van de commissie wordt verwacht en binnen welke termijn dit zijn beslag moet krijgen. Op de ondernemer rust de verplichting de leden van de commissie tijd te geven dit werk te doen.

 

Stap 4: Reglement

Elders op deze site staat een voorbeeldreglement. U kunt dat overnemen en aanpassen. U beschikt dan over een reglement op basis van de wet.

 

De verkiezingen

Het organiseren van de verkiezing van de ondernemingsraad vergt veel aandacht. Het is eigenlijk een verkiezing als bij een gemeenteraad en de tweede kamer. Alle stappen moeten op tijd gezet worden, anders kunnen de verkiezingen ongeldig verklaard worden.

Hierbij een voorbeeld van een stappenplan en tijdschema voor de organisatie van de verkiezingen:

PROCEDURE UITERLIJKE TERMIJN VOOR DE VERKIEZINGSDATUM DATA
Vaststellen verkiezingsdatum 13 weken  
Aankondigen verkiezingsdatum 12 weken  
Opstellen lijst kiesgerechtige en verkiesbare werknemers 12 weken  
Vakbonden uitnodigen om kandidaten verkiesbaar te stellen 12 weken  
Sluitingsdatum kandidaatstelling vakbonden 6 weken  
Bepalen aantal vrije handtekeningen vrije lijst 5 weken  
Uitnodigen kandidaatstelling vrije lijst 5 weken  
Sluitingsdatum kandidaatstelling vrije lijst 3 weken  
Controleren geldigheid kandidatenlijsten 3 weken  
Bekendmaken kandidatenlijsten 2 weken  
De verkiezing    

 

Stap 1 - Vaststellen verkiezingsdatum.

De verkiezingsdatum moet in overleg met de ondernemer worden vastgesteld. De ondernemingsraad of verkiezingscommissie kan dat niet zelfstandig doen.


Stap 2 - Aankondigen verkiezingsdatum.

De vastgestelde datum moet aan alle betrokkenen bekend worden gemaakt.

-personeel
-de ondernemer
-vakbonden


Stap 3 – Opstellen lijst kiesgerechtigde en verkiesbare werknemers

Volgens de eerder genoemde voorwaarden die gesteld worden aan het dienstverband. Deze lijst zal samengesteld moeten worden door de afdeling personeelszaken.


Stap 4. – Vakbonden uitnodigen voor het stellen van kandidaten

Vakbonden krijgen volgens de wet de eerste mogelijkheid om kandidaten te stellen. De vakbonden moeten aan kunnen tonen dat werknemers van het bedrijf lid van hun organisatie zijn.


Stap 5 -- Sluitingsdatum kandidaatstelling vakbonden

Na deze datum kunnen vakbonden geen kandidatenlijst meer indienen voor de verkiezingen.


Stap 6 -- Bepalen aantal handtekeningen vrije lijsten

Werknemers die geen lid zijn van een vakbond en zich kandidaat willen stellen, moeten handtekeningen verzamelen om op de kandidatenlijst geplaatst te kunnen worden. Het aantal handtekeningen bedraagt 1/3 deel van de niet georganiseerde werknemers. Bij een grotere groep werknemers kan volstaan worden met 30 handtekeningen.


Stap 7 -- Uitnodigen kandidaatstelling vrije lijst

Middels een mededeling in het bedrijf waarin vermeld staat aan welke voorwaarden men moet voldoen (aantal handtekeningen en voorwaarden die gesteld zijn in het reglement).


Stap 8 -- Sluitingsdatum kandidaatstelling vrije lijst

Na deze datum kunnen werknemers geen kandidatenlijst meer indienen voor de verkiezingen.


Stap 9 -- Controleren geldigheid kandidatenlijsten

Na ontvangst van een kandidatenlijst moet een gedagtekend bewijs van ontvangst worden verstrekt aan de indiener. Daarnaast moet nagegaan worden of de gestelde kandidaten de kandidatuur ook daadwerkelijk hebben aanvaard. Dit gebeurt middels een bereidverklaring, die bij de kandidatenlijst wordt gevoegd. Vervolgens moet de geldigheid van een kandidatenlijst worden beoordeeld, dat wil zeggen dat deze moet voldoen aan de wet en het reglement.

Voor de lijst van de vakbonden moet gecontroleerd worden of:

a.de bond leden in het bedrijf heeft.
b.de bond de belangen behartigt van de werknemers in de betrokken onderneming of bedrijfstak.
c.de bond tenminste twee jaar rechtsbevoegdheid heeft.

Controle van de vrije lijsten:

a.het aantal benodigde handtekeningen
b.de handtekeningen moeten afkomstig zijn van kiesgerechtigde werknemers
c.er mogen geen handtekeningen op voorkomen van leden van een vakbond die ook kandidaten heeft gesteld


Stap 10 -- Bekendmaking kandidatenlijsten

De goedgekeurde kandidatenlijsten worden aan de ondernemer en de werknemers bekend gemaakt.


Stap 11 -- De verkiezingen

De organisatie daarvan is afhankelijk van de wijze waarop deze vastgesteld zijn in het (voorlopig) reglement.

 

Natuurlijk kunt u altijd bij ons terecht met vragen en ook kunnen wij de gehele procedure met u of voor u opzetten. Bel ons voor een afspraak.